Ziynet Altın Nedir? Çeyrek, Yarım, Tam, Ata ve Reşat Gramajları

Ziynet altın nedir sorusunun cevabı, 22 ayar ve sabit gramajlı tören altınlarıdır. Bu rehberde çeyrek, yarım, tam, ata ve reşat altının gramajlarını, has karşılıklarını ve hangi durumda hangisinin tercih edildiğini tek tabloda topladık.

12 dk okuma
Ziynet Altın Nedir? Çeyrek, Yarım, Tam, Ata ve Reşat Gramajları

Ziynet altın nedir sorusu, düğün, nişan, sünnet ve doğum gibi törenlerde hediye olarak verilen sabit gramajlı altınları anlatır. Çeyrek, yarım, tam, ata ve reşat olarak bilinen bu ürünler 22 ayar üretilir ve gramajları standarttır. Bu nedenle ziynet altın, Türkiye'de hem hediye hem de birikim aracı olarak en yaygın altın türüdür. Çeyrek, yarım ve tam altının güncel fiyatları ziynet altın sayfamızdadır.

Bu yazıda ziynet altın türlerinin gramajlarını, has altın karşılıklarını, eski ve yeni ziynet arasındaki farkı ve hangi durumda hangisinin tercih edildiğini açıklıyoruz. Yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.

Ziynet Altın Ne Demektir?

"Ziynet" kelimesi süs anlamına gelir. Ziynet altın, para olarak tedavülde olmayan, süs ve hediye amacıyla basılan altınları ifade eder. Türkiye'de ziynet altınlar Darphane tarafından basılır; üzerinde Cumhuriyet'in sembolleri ve basım yılı yer alır. Bazı rafineriler de benzer gramaj ve ayarda ziynet üretir.

Ziynet altının iki temel özelliği vardır:

  • Sabit ayar: Tüm ziynet altınlar 22 ayar, yani 916 milyemdir. Ayar kavramını 22 ayar 24 ayar farkı yazımızda açıkladık.
  • Sabit gramaj: Her türün ağırlığı bellidir. Bu sayede ürün tartılmadan tanınır ve fiyatı gram altın fiyatından türetilir.

Ziynet Altın Gramaj Tablosu

Aşağıdaki tablo Türkiye'de yaygın ziynet altın türlerinin toplam ağırlığını ve has altın karşılığını gösterir. Has karşılık, toplam ağırlığın 0,916 ile çarpılmasıyla bulunur.

TürToplam ağırlık (gram)Ayar / milyemHas altın karşılığı (gram)
Çeyrek altın (yeni)1,75422 / 9161,607
Yarım altın (yeni)3,50822 / 9163,213
Tam altın (yeni)7,01622 / 9166,427
Ata altın (tam)7,21622 / 9166,610
Reşat altın (tam)7,21622 / 9166,610
Gremse (2,5 tam)17,54022 / 91616,067

Tabloda "yeni" ibaresi, günümüzde Darphane'nin bastığı Cumhuriyet ziynet altınlarını ifade eder. Ata ve reşat altınlar, tam altına göre yaklaşık 0,2 gram daha ağırdır; bu fark, geri satışta fiyatı da etkiler. Ayrıntılar için çeyrek altın kaç gram, yarım altın kaç gram ve tam altın kaç gram yazılarımıza bakabilirsiniz.

Çeyrek, Yarım ve Tam Altın

Küçükten büyüğe sıralanmış çeyrek, yarım ve tam altın
Küçükten büyüğe sıralanmış çeyrek, yarım ve tam altın

Bu üç tür, adından anlaşıldığı gibi birbirinin katlarıdır. Bir tam altın iki yarım altına, bir yarım altın iki çeyrek altına eşittir. Gramaj oranı sabit olduğu için has karşılıkları da orantılıdır.

Çeyrek altın

En küçük ve en yaygın ziynet türüdür. Düğün, nişan ve sünnetlerde standart hediye olarak verilir. Küçük gramajı nedeniyle işçilik payı, has değerine oranla diğer türlerden biraz daha yüksektir.

Yarım altın

İki çeyrek değerindedir. Tek parça olduğu için işçilik payı iki ayrı çeyreğe göre daha düşüktür. Yakın akraba hediyelerinde ve orta ölçekli birikimde tercih edilir.

Tam altın

Dört çeyrek değerindedir. Düğünde gelin ve damada, doğumda bebeğe takılır. Has karşılığına oranla işçilik payı en düşük ziynet türüdür.

Sarraf Altıntop'ta ziynet altınları Çeyrek Altın, Yarım Altın ve Tam Altın kategorilerinde inceleyebilirsiniz.

Örnek senaryo: aynı has altın, farklı parça sayısı

Bir aile düğün için bir tam altın değerinde hediye vermek istiyor. Seçenekler: bir tam altın, iki yarım altın veya dört çeyrek altın. Üçünün toplam ağırlığı ve has karşılığı aynıdır; fark, parça başına ödenen işçiliktedir. Tek tam altın en düşük toplam işçiliği taşır; dört çeyrek ise dört ayrı işçilik içerir ama dört ayrı kişiye verilebilir ya da ileride parça parça bozdurulabilir. Bütçe önceliğiyse tam altın, esneklik önceliğiyse çeyrek tercih edilir. Geri satışta üç seçenek de has karşılık üzerinden değerlenir; kaybedilen işçilik, parça sayısıyla orantılı olarak artar.

Ata Altın ve Reşat Altın

Ata altın, üzerinde Atatürk portresi bulunan ve 1920'lerden itibaren basılan ziynet türüdür. Reşat altın ise Osmanlı döneminde Sultan Reşat adına basılan ve tuğra taşıyan altındır. İkisi de tam altından biraz daha ağırdır ve genellikle "eski ziynet" olarak anılır.

Bu iki türün geri satışında, gramajlarındaki fazlalık nedeniyle tam altına göre bir miktar daha yüksek fiyat verilir. Ancak piyasada her kuyumcu bu farkı aynı şekilde yansıtmaz. Ata ve reşat karşılaştırmasını ata altın ve reşat altın farkı yazımızda ayrıntılı işledik.

Ziynet altın nasıl tanınır?

Cumhuriyet ziynetinin ön yüzünde Atatürk portresi, arka yüzünde "Türkiye Cumhuriyeti" ibaresi, yıldız ve ay ile basım yılı bulunur; kenarlar tırtıklıdır. Çeyrek, yarım ve tam altın aynı deseni farklı çaplarda taşır ve elde ağırlıklarıyla ayırt edilir. Rafineri üretimi benzer gramajlı ürünlerde ise portre yerine üreticinin deseni ve milyem damgası yer alır; bunlar da 22 ayardır ancak Darphane ziyneti değildir ve bazı kuyumcular tarafından ayrı değerlenebilir. Ata altında Atatürk portresi çelenkle çevrilidir, reşat altında ise padişah tuğrası bulunur.

Eski ve Yeni Ziynet Altın Farkı

Piyasada "eski çeyrek" ve "yeni çeyrek" gibi ifadeler duyulur. Bu ayrım, altının basım yılıyla ilgilidir. Darphane her yıl yeni tarihli ziynet basar; önceki yılların altınları "eski" kabul edilir.

  • Gramaj: Eski ve yeni ziynetin gramajı aynıdır; ayar da aynıdır.
  • Fiyat farkı: Yeni tarihli ziynet, kuyumcularda eski tarihliye göre bir miktar daha yüksek fiyata satılır. Bu fark, yeni ürünün hediye olarak tercih edilmesinden kaynaklanır.
  • Geri satış: Eski tarihli ziynet geri satışta yeni tarihliyle aynı has karşılığı üzerinden değerlenir; yıpranmış veya deforme olmuş ürünlerde kesinti yapılabilir.

Hediye alırken yeni tarihli ürün tercih edilir; birikim amacıyla alınıyorsa tarih farkı has değeri değiştirmez.

Gremse ve beşli

Ziynet ailesinin büyük boyları gremse (2,5 tam altın değerinde) ve beşli (5 tam altın değerinde) olarak anılır. Cumhuriyet gremsesi 17,540 gram, ata gremsesi 18,040 gramdır; beşli bunların iki katıdır. Bu ürünler düğünlerde yakın akrabalar tarafından takılır ve tek parça oldukları için has karşılığına oranla işçilik payı en düşük ziynet türleridir. Buna karşılık bulunabilirlikleri çeyrek ve tama göre sınırlıdır ve geri satışta yüksek tutar tek seferde ödenir; her kuyumcu bu tutarı anında karşılayamayabilir.

Ziynet Altında İşçilik ve Fiyat

Ziynet altının fiyatı üç bileşenden oluşur: has altın karşılığı, işçilik payı ve satıcı marjı. Has karşılık, gram altın fiyatından türetilir ve gün içinde değişir. İşçilik payı ise piyasada genel kabul görmüş bir aralıkta seyreder ve gramaj küçüldükçe oransal olarak artar.

Fiyat karşılaştırırken dikkat edilecekler:

  1. Ürünün alış ve satış fiyatı arasındaki farkı (makas) öğrenin. Bu fark ileride bozdururken karşılaşacağınız maliyeti gösterir; ayrıntılar altın alış satış farkı yazımızda.
  2. Fiyatın hangi saatte ve hangi kur üzerinden verildiğini sorun.

Fiyat rakamı sürekli değiştiği için bu yazıda tutar vermiyoruz. Güncel çeyrek, yarım ve tam altın fiyatlarını canlı fiyatlar sayfamızdan takip edebilirsiniz.

Ziynet Altın Hangi Durumda Tercih Edilir?

Ziynet altın ile gram külçe altın arasındaki seçim, alım amacına göre değişir:

  • Düğün, nişan, sünnet, doğum: Ziynet altın geleneksel ve tanınır hediyedir. Çeyrek en yaygın tercih, tam altın yakın akraba için standarttır.
  • Küçük birikimler: Çeyrek altın, küçük tutarlarla düzenli alım için uygundur; işçilik payı külçeye göre yüksektir.
  • Büyük birikimler: Gram külçe altın, işçilik payı düşük olduğu için has karşılığına daha yakın fiyatla alınır.
  • Hızlı nakde çevirme: Ziynet altın her kuyumcuda tanınır ve alınır; bu açıdan pratiktir.

Bu karşılaştırmayı gram altın mı çeyrek altın mı yazımızda ayrıntılı ele aldık. Düğün gelenekleri için düğünde takılan altınlar yazımıza bakabilirsiniz.

Ziynet Altın Geri Satışta Nasıl Değerlenir?

Ziynet altın bozdurulurken kuyumcu üç adım izler: ürünü tanır ve tartar, damga ile yıpranmayı kontrol eder, has karşılığı o anki alış fiyatıyla çarpar. Standart gramajın altına düşmüş, delinmiş veya lehimlenmiş ürünlerde eksik gramaj ve hasar kadar kesinti yapılır. İşçilik payı geri alınmaz; bu nedenle ziynetin alım ve satım fiyatı arasındaki fark, işçilik ile makasın toplamıdır. Yeni ve eski tarihli ürün geri satışta aynı has karşılık üzerinden değerlenir. Aldığınız yere bozdurmak, birçok kuyumcunun kendi sattığı ürünü daha dar makasla geri alması nedeniyle çoğu zaman en uygun yoldur. Ayrıntılar için altın bozdururken yazımıza bakabilirsiniz.

Ziynet Altında Sık Yapılan Hatalar

  • Ata, reşat ve Cumhuriyet tam altınını aynı gramajda sanmak: Ata ve reşat 7,216, Cumhuriyet tam altını 7,016 gramdır.
  • Ziyneti 24 ayar gram fiyatıyla kıyaslamak: Ziynet 916 milyemdir; karşılaştırma has karşılık üzerinden yapılmalıdır.
  • Yeni tarih için ödenen farkı yatırım sanmak: Yeni tarihli ürünün satış primi geri satışta geri dönmez.
  • Delikli ürünü tam fiyattan almak: Kolye ucu yapılmış ziynetler geri satışta kesintiye uğrar.
  • Tartım istememek: Aşınmış ürün standart gramajın altına düşebilir.
  • Faturasız almak: Ürün cinsi, ayar ve gramaj faturada yazmalıdır.

Ziynet Altın Alırken Kontrol Edilecekler

Lupla kenarı ve yüzeyi incelenen ziynet altın
Lupla kenarı ve yüzeyi incelenen ziynet altın
  • Ürünün üzerindeki basım yılı ve damga okunabilir mi?
  • Gramaj, tablodaki standart değere uyuyor mu? Tartımın gözünüzün önünde yapılmasını isteyebilirsiniz.
  • Yüzeyde çizik, delik veya lehim izi var mı? Bu izler geri satışta kesintiye yol açar.
  • Faturada ürünün cinsi, ayarı ve gramajı yazıyor mu?
  • İnternetten alımda sigortalı kargo ve teslimatta kontrol imkânı var mı? Sarraf Altıntop gönderileri sigortalı kargo ile yapılır; Konya'daki müşteriler ürünü mağazadan da teslim alabilir.

Genel kontrol listesi için altın alırken nelere dikkat edilmeli yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Ziynet altın kaç ayardır?

Tüm ziynet altınlar 22 ayar, yani 916 milyemdir. Ağırlığının %91,6'sı saf altındır.

Çeyrek altın kaç gram?

Yeni basım çeyrek altın 1,754 gramdır. Has altın karşılığı yaklaşık 1,607 gramdır.

Tam altın kaç gram?

Yeni basım tam altın 7,016 gramdır. Ata ve reşat altın ise 7,216 gramdır.

Ziynet altın mı gram altın mı daha avantajlı?

Bu bir tercih meselesidir ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Ziynet altın hediye ve küçük birikimde pratik, gram külçe altın ise işçilik payı düşük olduğundan büyük birikimde daha yaygındır.

Eski tarihli ziynet altın değer kaybeder mi?

Has karşılığı aynı kaldığı için değer kaybetmez. Sadece hediye tercihinde yeni tarihli ürün öne çıkar; bu nedenle satışta küçük bir fiyat farkı olabilir.

Ziynet altın nasıl saklanmalı?

Birbirine sürtünmeyecek şekilde ayrı bölmelerde, faturasıyla birlikte saklanmalıdır. 22 ayar altın yumuşaktır ve çizilebilir. Ayrıntılar evde altın nasıl saklanır yazımızda.

Ziynet altın, sabit ayarı ve gramajıyla Türkiye'nin en tanınır altın ürünüdür. Gramaj tablosunu bildiğinizde hem hediye seçiminde hem de fiyat karşılaştırmasında ne aldığınızı net olarak görebilirsiniz. Ürünler için Çeyrek Altın, Yarım Altın ve Tam Altın kategorilerimizi, güncel fiyatlar için canlı fiyatlar sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Meram, Konya

Mağazamızda görün, buradan sipariş verin.

Ürünleri Meram’daki mağazamızda inceleyebilir, internetten verdiğiniz siparişi adresinize getirtebilir ya da mağazadan teslim alabilirsiniz.